تصاویرهایی از چشم اندازهای دهستان حیط

برای مشاهده تصاویر ها به ادامه مطالب بروید

ادامه نوشته

معرفی کتاب شرح منظومه مکران

پراکندگی قوم بلوچان

مردم بلوچ در حال حاضر علاوه بر سه استان اصلی و هم مرز خود در ایران و پاکستان و افغانستان. در استانهای کرمان و گلستان و خراسان و فارس (داراب و فسا) و در ایالتهای سند و پنجاپ پاکستان زندگی می کنند. بخش عمده ای از جمعیت کشور عمان را بلوچها تشکیل می دهند که در زمانهای گذشته بر اثر خشکسالی های مکرر یا در نتیجه ستم و جور امیران ستمگر از سرزمین اصلی خود به آنجا مهاجرت کرده اند. همچنین جمعیت نسبتا زیادی از بلوچها در کشورهای حاشیه ی خلیج فارس و ناحیه ماری(مرو) کشور ترکمنستان و در برخی از کشورهای آفریقایی از جمله تانزانیا زندگی می کنند.

تاریخ نگاری چه در زمینه انسانی و چه در ادبیات آن هم به سبک ایرانی اش در میان نویسندگان بلوچ عمری کوتاه دارد و اگر بخواهیم تعداد نویسندگان بلوچی را که به واکاوی تاریخی و فرهنگی بلوچ و بلوچستان پرداخته اند را بشماریم، شاید از تعداد انگشتان دست هم کمتر باشند، این است که وظیفه ما را سنگین می کند تا در حمایت از هم نسلمان که می خواهد تاریخ و فرهنگ کتابت شده ای برای آیندگان بر جای بگذارد قدم برداریم ، یقینا" یک نویسنده بلوچ مردم و فرهنگ ملک خود را بهتر از هر کسی می شناسد، پس شایسته تر هم می تواند آن را معرفی کند و ما وظیفه داریم که با حمایت ، تشویق و خرید آثارشان به آنها امید دهیم و با یاس و نا امیدی آنها مقابله کنیم ، چون نا امیدی صاحبان اندیشه و قلم همان و از بین رفتن تاریخ و تمدن یک قوم همان.

دکتر عبدالغفور جهاندیده ، عضو هیئت علمی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار و یکی از نویسندگان و پژوهشگران نام آشنای تاریخ و ادبیات بلوچ است ، وی سابقه طولانی تحقیق و پژوهش در ادبیات بلوچی دارد و کتابی ارزشمند به نام «دیوان راونبد» نیز از  وی در سال1384 به چاپ رسیده که با استقبال خوب دوستداران اهالی فرهنگ و ادب بلوچ مواجه شد و باعث شد پیوندهای خوبی بین جامعه دانشگاهی بومی و زبان و ادبیات بلوچی رقم بخورد.

کتاب دیگری که به تازگی از وی منتشر شده« شرح منظومه مکران» نام دارد که به شرح سروده ای مشهور از مولوی عبدالله روانبد می پردازد ، این کتاب دارای یک مقدمه و دو بخش اصلی است که در ادامه مورد نقد و بررسی قرار می گیرد.

بخش اول کتاب به مقدمه اختصاص یافته است ، این مقدمه کوتاه پیش زمینه خوبی به خواننده می دهد تا قبل از رسیدن به بخش های اصلی کتاب به خوبی با سرزمین مکران و قوم بلوچ از زمان ایران باستان تا تاریخ معاصر آشنا شود و به عقیده من این مقدمه ضمن آشنا کردن خواننده  با سرزمین و مردم بلوچ به او کمک می کند تا از جغرافیای انسانی و ساکنان بلوچستان درک بهتری داشته باشد و تاریخ بسیار خلاصه شده ای از بلوچستان به خواننده ارائه می هد. چیزی که بر عکس بسیاری از کتابهای تاریخ بلوچستان در این کتاب قابل توجه است ، نتیجه گیری نویسنده با توجه به مستندات تاریخی ارائه شده توسط تاریخ نگاران برای ریشه یابی نژاد قوم بلوچ است و این خود نشان از شجاعت نویسنده در بیان حقایق تاریخی را دارد.

بخش دوم به معرفی موضوع اصلی کتاب یعنی منظومه مکران توجه دارد ، نویسنده سعی می کند اهمیت اشعار این منظومه را در بین مردم بلوچ برای خواننده بیان کند ، جهاندیده در اهمیت منظومه می نویسد: جایگاه این منظومه در بلوچستان و مردم بلوچ مانند جایگاه منظومه «حیدر بابا»ی شهریار در میان آذریهاست. شهریار شاعر شهیر معاصر ، که مانند روانبد شاعری دوزبانه است ، شهریار منظومه حیدربابا را به زبان آذری سروده و در آن زادگاه خود را به گونه ای بسیار زیبا و هنری توصیف کرده است . دورنمایه این منظومه در بسیاری از جهات با منظومه مکران روانبد همانند است و در هر دو منظومه سخن از سرزمین مادری است.

بخش پایانی کتاب به متن منظومه مکران اختصاص دارد و نکته ای که به خوبی در این کتاب رعایت شده ، ساده نویسی و در عین حال رعایت آوا نویسی در رسم الخط بلوچی است و در کنار آن نگارش اشعار به زبان لاتین که می تواند در خواندن اشعار به خوانندگان غیر بلوچ  بسیار کمک کند، ‌تک تک مصرع ها با رعایت کامل اصول نگارش آوانویسی و ترجمه شده است ، همراه با معنی لغات ، ریشه واژگان ، نکات دستوری و آرایه های ادبی .

منظومه مکران دارای 317 بند(مصراع) است روانبد این منظومه را در قالب سنتی بلوچی سروده است و به عقیده دکتر جهاندیده از میان قالبهای شعر فارسی به مثنوی نزدیکتر است چون در آن محدودیت قافیه وجود ندارد و شاعر هر کجا می خواهد می تواند قافیه تغییر دهد. قافیه بندی در منظومه به گونه ای است که 150 مصراع نخست هم قافیه اند ، سپس قافیه را عوض می کند و 16 بند دیگر را به قافیه های همسان دیگری ادامه می دهد و این روند همچنان ادامه می یابد ، گاهی 6 بند را همقافیه و گاهی دهها بند دیگر را با قافیه های همسان دیگری می سراید.

منظومه مکران از مشهورترین سروده های بلوچی و شاهکاری بی مانند در ادبیات بلوچی است که در میان مردم بلوچ رایج است . بی دلیل نیست که این شعر بلافاصله پس از انتشار ، در همه مناطق بلوچ نشین ، ورد زبانها گشته و پهلوانان ، آن را به طور کامل در مجالس بزم و نقل ، با آواز دلنواز ساز می خوانده اند و از سویی دیگر بسیاری از شاعران بلوچ زبان از آن تقلید کرده و نظیره ساخته اند.

وشین وطن مئی مکران

دائم ببات ئی کامران

ای مکران ای مکران

هچبر مبات ئی لیمران

برگرفته از کتاب شرح منظومه مکران مولوی روانبد و گردآوری و شرح دکتر عبدالغفور جهاندیده 

مشخصات نشر:تهران - کوله پشتی۱۳۸۹

چاپ اول تابستان ۱۳۹۰

نام کتاب : شرح منظومه مکران مولوی عبدالله روانبد

دکتر عبدالغفور جهاندیده

(عضو هیات علمی دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار)

آدرس کتابخانه: سیستان بلوچستان- شهرستان چابهار - بلوار امام- پاساژ جمال - کتاب فروشی زبانکده دانشجو با مدیریت: آقای محتشمی

شماره تلفن:۰۵۴۵۳۳۳۷۴۸۳

کدآهنگ وبلاگ مکران



منبع:یساری رای مکران

استاد غلامرسول دینارزهی در بیمارستان چابهار دارفانی را وداع گفتند

استاد بزرگ موسیقی و آواز بلوچستان صبح امروز در بیمارستان چابهار دار فانی را وداع گفت 

 استاد غلامرسول دینارزهی

وی در ایران و پاکستان و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس دارای شهرت بود و به همراه استاد ستار و استاد شفیع از پایه گذاران موسیقی مدرن بلوچی بودند. وی از استادان آواز موسیقی بلوچی بود و آهنگ ساز بسیاری از کارهای موسیقی خود را نیز انجام می داد.دینارزهی همچنین در دو دهه اول انقلاب به مدت ۱۱ سال در رادیو بلوچی زاهدان به کار آهنگ سازی و خوانندگی موسیقی بلوچی مشغول بود و آهنگ های حماسی او در وصف ایران و ترغیب جوانان به اعزام به جبه های جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تاثیر گذار بود.از آهنگ های معروف او در آن زمان می توان به آهنگ" کشور ایران و مئی کشور ایران " و "چست بئ شیرین جوان" اشاره کرد. استاد دینارزهی در موسیقی دارای سبک و روش مخصوص به خود بود کمتر در مجالس عروسی و نظایر آن به اجرای برنامه می پرداخت و با وجود داشتن مشکلات مالی هیچگاه هنر خود را ارزان نفروخت و همیشه عزت نفس خود را حفظ می کرد.به همین لحاظ از محبوبیت و محجوبیت خاصی در بین هنر دوستان استان برخوردار بود.در مصاحبه ای که چند سال پیش با او داشتم از کم توجهی به ادبیات و موسیقی بلوچی از سوی مسئولان گله مند بود و از دست اندرکاران صدا و سیمای استان نیز به خاطر استفاده از هنر او در جوانی و رها کردنش در سن کهولت نیز گلایه داشت.استاد دینارزهی دستی در شعر نیز داشت و علاوه بر تعلیم آهنگ سازی به علاقمندان موسیقی در بندر چابهار با انجمن ادبی چابهار به نام " چابهار ئ لبزانکی گل " همکاری داشت و برخی اشعار آهنگهایش را خود می سرود.خلاقیت دینارزهی در آهنگ سازی زبانزد بود و اغلب آهنگهایی که ساخته جزوآثار ماندگار موسیقی بلوچی به حساب می آید.شهرت و احترام استاد دینارزهی در کشور پاکستان به دلیل رشد و نمو موسیقی و اهمیت دادن به هنرمندان در این کشور بیشتر است و برخی جوامع هنری از او به عنوان بزرگترین آهنگساز موسیقی بلوچی یاد می کنند.وی همچنین نقش ویژه ای در شناساندن اشعار سید ظهور شاه هاشمی ادیب و نویسنده بزرگ بلوچ به عامه مردم از طریق سرودن اشعار او در آهنگهایش دارد.

وی در اواخر عمر از ضعف جسمی و کاهش دید رنج می برد و صبح امروز۲۸ مهرماه بر اثر بیماری تنگی نفس در بیمارستان چابهار درگذشت.آخرین اجرای رسمی خارج از کشور استاد در اواخر سال گذشته در یکی از شیخ نشین های حوزه خلیج فارس و آخرین اجرای برنامه او چند هفته قبل در بین هنرمندان و فرهیختگان بندر چابهار و جمعی از جوانان ایرانشهری بود که از سوی موسسه فرهنگی هنری آهنگ بلوچ به اردوی چابهار اعزام شده بودند.یادآوری می کنم استاد دینارزهی از معدود بازماندگان نسل طلایی موسیقی بلوچی بود که یافتن جایگزین برای استادانی چون او و مرحوم کمالان هوت بسیار مشکل است.از دست رفتن پی در پی استادان موسیقی و هنرمندان پیشکسوت استان زنگ خطری است برای همه ما تا قبل از مرگ این عزیزان هم قدرشان را دانسته و از هنرشان استفاده بهینه کنیم و هم در برگزاری مراسم پاسداشتشان تعجیل کنیم و بدانیم که ملتی می تواند در مجامع فرهنگی سربلند کند که قدر مردم صاحب هنرش را بداند..

در گذشت این استاد فقید را به جامعه هنری استان سیستان و بلوچستان و ملت ایران تسلیت می گویم.

امان الله تمنده رو... وبلاگ بلوچ ارتباط

چگونه دانش آموز خلاق داشته باشيم؟

بخش اول :

كودكان امروز، لازم است بزرگسالاني خلاق و مبتكر باشند، زيرا جهان به سرعت در حال تغيير و دگرگوني است و آنان نياز دارند براي رويارويي با مشكلات و فائق آمدن بر آنها خلاقانه فكر و عمل كردن را بياموزند.

بيشتر بزرگسالان هيچگاه فكر نمي‌كنند كه چگونه مي‌توانند خلاق و مبتكر شوند، زيرا نه يك رشته هنري خاص را كه منجر به شكوفا شدن استعدادهاي آن‌ها شود، دنبال مي‌كنند و نه سعي دارند ميان دانسته‌ها و پديده‌هاي محيطي‌شان ارتباطي جديد برقرار كنند. در صورتي كه خلاقيت، ابتكار و نوآوري مرحله‌اي از رشد عقلي است كه مي‌تواند منجر به ساخت و ايجاد موقعيتي براي راحت‌تر زيستن شود. همه ما از حاصل فكر افراد خلاقي كه در گذشته به نحوي از قدرت تخيل، تفكر و برقراري روابط ميان آنها استفاده كرده‌اند، بهره‌ مي‌بريم. آنها آنچه را كه نبوده، ولي قابليت بودن را داشته است، ساخته‌اند.

براي خلاق بودن نيازي به داشتن هوش و ذكاوت بالا نيست. به عبارت ديگر، يك فرد خلاق الزاما فردي باهوش نيست، بلكه تنها با استفاده از تجربه، آزمايش و البته كنجكاوي و بررسي درباره پديده‌هاي محيطي‌اش قوه خلاقيت و ابتكار خود را متجلي مي‌سازد.

خلاق بودن به معناي ايجاد تغييراتي در محيط براي كشف ناشناخته‌ها و روابط جديد است. كودكان ذاتاً خلاق‌اند، به شرط آنكه بتوانيم شرايط و موقعيتي برايشان فراهم آوريم كه سرشار از ايده‌ها و ابتكارات جالب باشد و آن‌ها بتوانند بدان وسيله استعدادها و مهارت‌هاي ناشكفته خود را شكوفا سازند و فرصتي براي رشد و پرورش نيروي خلاقانه‌شان پيدا كنند.

كودكان، تخيلات، ايده‌ها و افكار خود را به به كار گرفتن روش‌هاي گوناگون و خاص خود بيان مي‌كنند. آنها نقاشي، مي‌كشند داستان مي‌نويسند، نقش بازي مي‌كنند، يك قطعه موسيقي مي‌سازند، كاردستي درست مي‌كنند، و يا مسأله حل مي‌كند. كودكان براي ارائه‌ كارهاي خلاقانه خود نيازمند ايده و اطلاعات خاص‌اند كه با تركيب كردن آنها بتوانند قوه ابتكار و نوآوري‌شان را نمايش دهند. كتاب، بازي‌هاي گوناگون، لوازم و مواداوليه خام، نوارهاي موسيقي عروسك‌هاي نمايشي و... همگي مي‌توانند انگيزه و عاملي براي احيا و بروز خلاقيت هنري ـ علمي بچه‌ها باشند.

اسباب بازي‌ها و وسايلي كه ساخته فكر بزرگسالانند، هيچگاه نمي‌تواند خلاقيت كودك را برانگيزند.

تجاربي كه كودكان در سال‌هاي اوليه رشدشان از محيط كسب مي‌كنند، اندوخته‌اي براي تفكر خلاقانه آنان به حساب مي‌آيد، هر قدر اين دانسته‌ها و اطلاعات بيشتر و متنوع‌تر باشد، پيش‌ زمينه بهتري براي پرورش و بروز خلاقيت در خود ذخيره خواهند كرد.


برای دیدن متن کامل ادامه مطالب بروید

ادامه نوشته

راه‌هاي تسکین اضطراب جدایی در کودکان

بسیاری از کودکان کم‌سن هنگامی والدین‌‌شان برای رفتن به مدرسه ترک می‌کنند یا والدین‌شان برای رفتن به سر کار یا مهمانی آنها را تنها می‌گذارند، دچار اضطراب مي‌شوند.
این توصیه‌ها به شما کمک می‌کند که به صورتی که برای هر دوی‌تان کمتر تنش‌زا باشد،‌ از کودک‌تان جدا شوید:
جداشدن از کودک‌تان را به سنین بالا و به گذاشتن نزد پرستار بچه واگذار نکنید. هر چه کودک‌تان در سنین پایین‌تر به جداشدن از شما عادت کند،‌ این دوره گذر آسان‌تر خواهد بود.
جدا شدن از کودک‌تان را به تدریج و به آهستگی شروع کنید، تا قدرت تحمل او را بالا ببرید.
هنگامی که می‌خواهید از کودک‌تان جدا شوید و او را به پرستار بچه بسپارید، اطمینان حاصل کنید که کودک به خوبی استراحت کرده و تغذیه شده است.
در صورت امکان هنگامی که از کودک جدا می‌شوید، او را در محیطی آشنا قرار دهید.
هنگامی که از کودک‌تان جدا می‌شوید،‌ از یک مراسم ثابت پیروی کنید.
در صورت امکان از یک پرستار بچه ثابت استفاده کنید،‌و او را از قبل به کودک معرفی کنید.
موقع ترک کردن کودک راحت و آرام بمانید و به وضوح به او بفهمانید که بر خواهید گشت.

مختصری از زندگی فیلسوف و دانشمند بلوچ (یوسف نسکندی)

محمد یوسف نسکنتی یکی از دانشمندان ادبی قوم بلوچ تمام عمر خود را در راه کسب علم و دانش سپری کرد و همیشه خواهان فرهنگ و هنر بلوچستان بوده است فردی بزرگ و روشن فکر و انسانی کامل و برای تلاش زیاد و روشن شدن تاریخ بلوچ و بلوچستان تلاش شایانی نموده است.

هر فردبلوچ به چنین کسانی افتخار می کند و برای فرهنگ و تمدن خود تلاش کرده تا آداب و فرهنگ بلوچ و بلوچستان را به دوستداران فرهنگ بفهماند . 

یوسف نسکنتی فرزند غلامحمد نسکنتی در سال ۱۹۲۹ میلادی در بلوچستان ایران در شهرستان سرباز  و بخش کلات دهستان نسکند(نسکنت) چشم به جهان گشود و در سال ۲۰۰۶ میلادی در بلوچستان پاکستان در محله گل محمد لین کراچی دار فانی را وداع گفتند.

مختصری از زندگی این بزرگوار را شرح می دهم

محمدیوسف شیرو نژاد معروف به نسکنتی در سنین کودکی در مکتب دینی آن زمان شروع به تحصیل کرد و در سن ۱۰سالگی و به شرایط آب و هوایی و مشکلات آن زمان از خطه شهرسرباز با همراهی والدین خود مسافرت می کنند و به بلوچستان پاکستان در شهر کراچی محله ی بنام گل محمد لین لیاری ساکن شدند و در مدرسه ی سندلیاری شروع به تحصیل می کند تا مقطع دیپلم ادامه می دهد و بعد ها به علت مشکلات روزمره ان زمان باعث شد که از تحصیل دور بماند و ترک تحصیل نماید و آشنایی آن با زبانهای مختلفی مثل (فارسی ـ بلوچی ـ سندی ـ انگلیسی ـ هندی و اردو ) تصلت کاملی داشتند .

در دوران جوانی با فرهنگ و ادب و سیاسی بلوچستان علاقه زیادی داشتند و همیشه تلاش می کردند که ادامه دهنده راه میر غلامحمد نورالدین برهانزهی و میر غوث بخش بزنجو که بابای بلوچستان  از او نام بردند و کدخدا سلیمان باشد با سعی و تلاش فراوان توانست این راه را با همیاری بزرگانی مثل غلام فاروق و عبدالقیوم نسکنتی ادامه دهد.

این انجمن موجب شد افراد زیادی عضو انجمن بلوچ بشوند افرادی همچون(رحیم بخش آزاد. یارمحمدیار.عبدالصمد امیری .اکبربارکزائی.عبدالصمدسربازی.ملافاضل رند.استاددانشگاه بلوچستان پاکستان صبادشتیار.محمدحسین رئیسی.فقیرمحمد دراخان.اسماعیل آزاد.مولوی حسین بر.حاجی محمدنور رند.لال بخش رند.محمدبیک بیگل نویسنده معروف.یارمحمد بی وطن.مولوی عثمان. میرگل خان نصیر.عبدالحی جمشید زهی . میرزا ادهم خان.عبدالواحدجمالدینی و غیره)

شاعران معروفی مثل :( استاد ستار. استاد شفی. میرگل خان نصیر.مرادساحر.عابدآسکانی) هم عضو انجمن بلوچ شدند و اشعار زیبایی در باره وطن شان سروده اند.

اولین رساله یا همان روزنامه بلوچی را عبدالصمد سربازی با همکاری گل خان نصیر و محمد حسین عنکا و عبدالواحد جمالدینی نوشته اند.

رساله زمانه را یوسف نسکنتی با همکاری دوستانش عبدالحی جمشیدزهی و رحیم بخش آزاد به تالیف در آورده اند.

لبزانک: غلام فاروق و همکاری یارمحمد و عبدالواحد و رحیم بخش آزاد و عبدالوهاب نسکنتی

نقش محمد یوسف نسکنتی بیشتر ادبی و سیاسی و مهاشر مجالس و سخنرانی در انجمن سران بلوچ را بر عهده داشته است و فردی روشن فکر و انسان دوست و آگاهی کامل نسبت به جامع و آداب فرهنگ داشته است و هم در نوشتن فرهنگ و تاریخ بلوچستان کمک شایانی به میر گل خان نصیر و دیگر دوستان کرده است و در فیلمی بنام شهناز نقش داشته است . و بعد با شروع فیلم حمل و ماه گنج با دوستانش بر سر اختلافاتی کنار می رود. این نوشته زندگی نامه یوسف نسکنتی از اسلام رندبلوچ با همکاری غلام حسین آبادیان و سلیمان شیرونژاد جمع آوری و گردآوری شده است.

لازم به ذکر است: که ادامه دهنده راه یوسف نسکنتی را عبدالوهاب (B.S.O)بر عهده گرفته است و خود را تخلص یا لقب نسکنتی داده است و در حال حاضر بنام عبدالوهاب نسکنتی معروف شده است. محمدیوسف نسکنتی کسی بود که تمام دوران زندگی خود بدون مطالعه سپری نکرده و بلکه تمام دوران زندگی خود را با مطالعه کتاب گذرانید . و همیشه در دوران جوانی و میانسالی در مجالس بزرگان حضور داشته و پیرو راه حق و حقیقت بوده است روحشان شاد و یادشان گرامی باد . 

*نسکند یا نسکنت در واقع نسکنت بوده است .

*نسکند یکی از دهستان های شهرستان سرباز می باشد.

منبع:دهستان حیط برادران رندبلوچ